Etymologiewiki:Lijst gemelde ontbrekende woorden/H

Uit Etymologiewiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Terug naar: Etymologiewiki:Lijst gemelde ontbrekende woorden

H

haal 'slag met een zwaard, pennenstreek'

haalbare kaart

haarscheur

haartje betoeterd, in: ben je een haartje betoeterd!

[[habbenebbes] 'van slechte kwaliteit'

handelbaar

handlichting

handomdraai

hansaplast

hart, iemand een warm hart toedragen

hashtag

hasteflats, hatsiekidee

hebben: het goed voor elkaar hebben

heikneuter onbeschaafd, wat onnozel iemand

heerlijkheid zoals in de bijbel

heildronk

heilig moeten

heksenjacht

heksenketel

heksenmeester, duivelskunstenaar

heroïsch

herpakken, zich

heterotopie (Foucault)

hevelen Het naamwoord hevel staat beschreven. Is hevelen een denominatief daarvan of is het een frequentatief van heffen (of de: heben) met -el-?

hexadecimaal

hielstijf (hielstuk): in de jaren ‘40 en ‘50 werkte ik in de maatschoenmakerij en daar gebruikten we dat woord voor contrefort. Bij U heet dat hielstuk.

hilarisch

hinderpaalvoor zover ik kan zien komt het woord sinds begin 17e eeuw voor maar al direct in overdrachtelijke betekenis; pas in de 19e eeuw vinden we, zelden, ook de letterlijke betekenis. Waarschijnlijk is het woord direct overdrachtelijk gebruikt, en waarschijnlijk dan om een woord uit een vreemde taal - Latijn of Frans - mee weer te geven (obstakel of iets dergelijks): in de 17e eeuw zocht men heel veel purismen ter vervanging van vreemde woorden.

hoedje: zich een hoedje schrikken

hoefijzer

hofleverancier

hologram

hondenwacht vertaling is van het Engelse dog-watch. “aldus genoemd omdat men aan land gedurende dien tijd het bewaken van huis en erf aan zijn hond overlaat” (WNT)

hondenweer

hoogte: op de - zijn/houden Leenwoordenboek: "De Franse revolutie aan het einde van de achttiende eeuw heeft vrijheid, gelijkheid en broederschap (liberté, égalité et fraternité) gebracht, evenals op de hoogte (van de omstandigheden) zijn (être à la hauteur de la révolution of des circonstances) -- waarschijnlijk heeft Robespierre dit eind 1792 als eerste gebruikt." Op de hoogte houden is daarvan dan weer een uitbreiding. Overigens past de uitdrukking ook bij historische betekenisverschuivingen binnen het Nederlands.

hoogtezon waarom hoogte? Duits is Höhensonne. De hoogtezon is in Duitsland uitgevonden in 1904 (door Richard Küch). Aan de Höhensonne werden dezelfde gezonde eigenschappen toegekend als aan de zon in het hooggebergte, vandaar die naam. In Nederland heeft men dat dus overgenomen.

hooiwagen (insect)

'houtopstand

horzik, hoorzik: op diverse plaatsen in Brabant kom je dit als wijk- of straatnaam tegen. Waar komt dat vandaan of wat is dat?

hussen

huwelijksbootje

huzarenstukje

hypochonder