https://etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?action=history&feed=atom&title=velen 2026-04-21T11:45:18Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.31.0 https://etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?title=velen&diff=6944&oldid=prev 2016-11-07T08:23:16Z

<p>Nieuwe pagina aangemaakt met &#039;&#039;&#039;&#039;velen&#039;&#039;&#039; ww. ‘verdragen, uitstaan’ Mnl. &#039;&#039;velen&#039;&#039; ‘verdragen’ (ca. 1440). Nnl. &#039;&#039;velen, veelen&#039;&#039; ‘verdragen, uitstaan, verkroppen’ (vanaf 1613). Het ko...&#039;</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>&#039;&#039;&#039;velen&#039;&#039;&#039; ww. ‘verdragen, uitstaan’<br /> <br /> Mnl. &#039;&#039;velen&#039;&#039; ‘verdragen’ (ca. 1440). Nnl. &#039;&#039;velen, veelen&#039;&#039; ‘verdragen, uitstaan, verkroppen’ (vanaf 1613). Het komt bijna altijd in de infinitief &#039;&#039;velen&#039;&#039; voor, tegenwoordig bovendien bij voorkeur met een ontkenning (&#039;&#039;ik kan het niet velen dat/als&#039;&#039;). Opvallend is het ontbreken van het woord in literatuur uit de 16e eeuw, wat misschien aan het (in westelijke dialecten) als spreektalige aangevoelde karakter van het woord kan liggen.<br /> <br /> Van dezelfde stam als &#039;&#039;&#039;bevelen&#039;&#039;&#039; ‘opdragen’. Verwante vormen: Gotisch &#039;&#039;filhan&#039;&#039; ‘verbergen, begraven’, &#039;&#039;anafilhan&#039;&#039; ‘overhandigen’; Oudijslands &#039;&#039;fela&#039;&#039; ‘verbergen, bestemmen, overdragen’; Oudengels &#039;&#039;fēolan&#039;&#039; intr. ‘binnendringen’, trans. ‘ondergaan, doorstaan’, Oudhoogduits &#039;&#039;felahan&#039;&#039; ‘samenstellen, bewaren; toevertrouwen’, &#039;&#039;felaho&#039;&#039; m. ‘schepper’.<br /> <br /> Voor het Proto-Germaanse werkwoord *&#039;&#039;felhan&#039;&#039; kan de betekenis ‘binnendringen, bereiken’ gereconstrueerd worden, bij overgankelijk gebruik ‘laten binnendringen, toevertrouwen’ &gt; ‘verbergen, begraven’. Blijkens het Oudengelse ‘ondergaan, doorstaan’ moet de overgang naar ‘verdragen’ vrij oud zijn, en mogelijk bij medio-passief gebruik van ‘overdragen’ of ‘verbergen’ zijn ontstaan: ‘stopt bij zich weg’ &gt; ‘verdraagt’. Dat doet denken aan Duits &#039;&#039;wegstecken&#039;&#039; ‘wegstoppen; iets onaangenaams accepteren’. De etymologie van Gm. *&#039;&#039;felh&#039;&#039;- is onduidelijk, de wortel kan op PIE *&#039;&#039;pelk&#039;&#039;- teruggaan, maar er is geen overtuigend aanknopingspunt bij de bekende Indo-Europese woordenschat. Mogelijk is PGm. *&#039;&#039;fulgjan&#039;&#039;-, -&#039;&#039;ēn&#039;&#039;-, waaruit onder andere Ned. &#039;&#039;&#039;volgen&#039;&#039;&#039; stamt, afgeleid van dezelfde wortel als *&#039;&#039;felhan&#039;&#039; (Kroonen 2013: 159).--[[Gebruiker:Mdevaan|Mdevaan]] 7 nov 2016 09:23 (CET)</div>

Mdevaan