https://etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?action=history&feed=atom&title=reu 2026-04-21T13:19:05Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.31.0 https://etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?title=reu&diff=6781&oldid=prev 2016-02-10T13:29:49Z

<p>Nieuwe pagina aangemaakt met &#039;&#039;&#039;&#039;reu&#039;&#039;&#039; zn. ‘mannetjeshond’ Middelnederlands &#039;&#039;ruede&#039;&#039; (1285) ‘hond, valse hond’ (als scheldwoord), verder ‘grote, sterke hond, bloedhond; mannetjeshond...&#039;</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>&#039;&#039;&#039;reu&#039;&#039;&#039; zn. ‘mannetjeshond’<br /> <br /> Middelnederlands &#039;&#039;ruede&#039;&#039; (1285) ‘hond, valse hond’ (als scheldwoord), verder ‘grote, sterke hond, bloedhond; mannetjeshond’, overdrachtelijk ‘ellendeling, onmens’; &#039;&#039;bantrode&#039;&#039; ‘kettinghond’ (1437). Vnnl. &#039;&#039;rue&#039;&#039; (1550, Lambrecht), &#039;&#039;rueikin&#039;&#039; ‘reutje’ (1550), &#039;&#039;reud&#039;&#039; ‘mannetjeshond; geile man’, &#039;&#039;reudhond&#039;&#039; (1599), mv. ook &#039;&#039;roën&#039;&#039; (Gheurtz, Adagia, 1552), dialectisch &#039;&#039;reut&#039;&#039;, &#039;&#039;rut&#039;&#039; (Vlaams). Afleidingen: &#039;&#039;roden&#039;&#039;, &#039;&#039;reuden&#039;&#039; (1599), &#039;&#039;ruen&#039;&#039; (1567) ‘loops zijn’, &#039;&#039;reudigh&#039;&#039; ‘loops’ (1599). Of de met &#039;&#039;o&#039;&#039; en &#039;&#039;oo&#039;&#039; gespelde vormen daadwerkelijk een &#039;&#039;oo&#039;&#039;-klank vertegenwoordigen en niet &#039;&#039;eu&#039;&#039;, is vanwege de periode en herkomst van de teksten niet met zekerheid te zeggen.<br /> <br /> Verwante vormen: Oudsaksisch &#039;&#039;ruthio&#039;&#039;, Middelnederduits &#039;&#039;rode&#039;&#039;, &#039;&#039;rodde&#039;&#039;, &#039;&#039;rödde&#039;&#039; ‘grote hond, mannetjeshond’, Oudhoogduits &#039;&#039;rudio&#039;&#039;, &#039;&#039;rudo&#039;&#039; ‘vervaarlijke hond (canis molossus)’, Mhd. &#039;&#039;rüde&#039;&#039;, Mohd. &#039;&#039;Rüde&#039;&#039;, Alemannisch dial. &#039;&#039;rütt&#039;&#039;; Oudengels &#039;&#039;ryϸϸa&#039;&#039; en &#039;&#039;roðhund&#039;&#039; ‘vervaarlijke hond (canis molossus)’, ook &#039;&#039;hroð-hund&#039;&#039; ‘nutteloze hond’.<br /> <br /> Eerdere etymologica zijn uitgegaan van een grondvorm *&#039;&#039;ruϸ&#039;&#039;- en hebben die proberen te verbinden met de Germaanse wortel *&#039;&#039;rud&#039;&#039;- ‘rood’ of met het werkwoord *&#039;&#039;reudan&#039;&#039; ‘verwijderen, vernietigen’. De ‘grote hond’ zou dan ‘de rode’ of ‘de verscheurende’ zijn geweest, wat beide niet erg overtuigend is. Oudengels &#039;&#039;hroð-hund&#039;&#039; wijst in de richting van een Germaans woord met *&#039;&#039;hr&#039;&#039;-, waartegen de afwezigheid van &#039;&#039;h&#039;&#039;- in de Oudhoogduitse glossen geen dwingend bewijs is. Kroonen (2013: 251) reconstrueert derhalve Proto-Germaans *&#039;&#039;hruϸjan&#039;&#039;- ‘mannetjeshond’ als basisvorm, naast *&#039;&#039;hruϸa&#039;&#039;- voor Oudengels &#039;&#039;roðhund&#039;&#039;. <br /> <br /> Het staat niet vast dat ‘mannetjeshond’ de oudste betekenis is, de oudste talen wijzen eerder op ‘grote, vervaarlijk hond’. Van welk ander Germaans woord *&#039;&#039;hruϸjan&#039;&#039;- is afgeleid, is ook niet helemaal duidelijk. Als de verbinding met Oudnoors &#039;&#039;hroði&#039;&#039; ‘snot’ &lt; *&#039;&#039;hruϸan&#039;&#039;-, IJslands &#039;&#039;hryðja&#039;&#039; ‘hoesten’ primair is, kan de betekenis van het dier ‘snuiver’ of ‘kwijler’ zijn geweest. Kroonen geeft de voorkeur aan een verbinding met Proto-Germaans *&#039;&#039;hreutan&#039;&#039;- ‘snurken’ (Oudnoors &#039;&#039;hrjóta&#039;&#039;, Oudengels &#039;&#039;hrūtan&#039;&#039; ‘snurken’) en *&#039;&#039;hrut(t)ōn&#039;&#039;- ‘snurken, brullen’ (Duits &#039;&#039;Rotz&#039;&#039; ‘snot’, Nederlands &#039;&#039;&#039;reutelen&#039;&#039;&#039;, Engels &#039;&#039;rut&#039;&#039; ‘bronstig zijn’). De ‘reu’ zou dan de ‘snuiver’ of de ‘blaffer’ kunnen zijn.--[[Gebruiker:Mdevaan|Mdevaan]] 10 feb 2016 14:29 (CET)</div>

Mdevaan