oen - Bewerkingsoverzicht

Olivier van Renswoude op 20 jun 2015 om 00:48

2015-06-20T00:48:34Z

Olivier van Renswoude op 20 jun 2015 om 00:47

2015-06-20T00:47:27Z

Olivier van Renswoude op 20 jun 2015 om 00:46

2015-06-20T00:46:21Z

Olivier van Renswoude op 19 jun 2015 om 22:13

2015-06-19T22:13:07Z

Olivier van Renswoude: Nieuwe pagina aangemaakt met ''''oen''' zn. ‘sufferd’ Vnnl. ''o je bent sulcken oene'' [1631], ''wel oene binje mal'' [1632], ''welk een oene'' [1669] Dit aanvankelijk vooral Hollandse scheld...'

2015-06-19T22:12:48Z

Nieuwe pagina aangemaakt met ''''oen''' zn. ‘sufferd’ Vnnl. ''o je bent sulcken oene'' [1631], ''wel oene binje mal'' [1632], ''welk een oene'' [1669] Dit aanvankelijk vooral Hollandse scheld...'

Nieuwe pagina

'''oen''' zn. ‘sufferd’

Vnnl. ''o je bent sulcken oene'' [1631], ''wel oene binje mal'' [1632], ''welk een oene'' [1669]

Dit aanvankelijk vooral Hollandse scheldwoord is moeilijk los te zien van de Friese eigennaam ''Oene'', dat anders een goede duiding moet ontberen. Hoewel laat overgeleverd zijn beide terug te voeren op pgm. ''*ōnan-'' ‘bezielde’, een zwak verbogen vorm van ''*ōni-'' ‘bezield’ –eigenlijk ‘in staat tot ademen’– een vṛddhi-gerundivum bij het klasse 6 sterke werkwoord ''*anan-'' ‘ademen, bezield zijn’ (got. ''uz-anan'' ‘uitademen, sterven’). Een zelfde soort afleiding is ''*fōri-'' ‘begaanbaar; in staat te gaan’ (on. ''fœrr'') bij ''*faran-'' ‘gaan’ (on. fara, nnl. varen), waarvoor zie Kroonen (2013). Vergelijk voor de betekenisontwikkeling van nnl. ''oen'' ‘sufferd’ uit ‘bezield, in staat tot ademen’ hoe ''dwaas'' ‘gek’ langs pgm. ''*dwēsa-'' samen met ''*deuza-'' ‘dier’ is terug te voeren op pie. ''*d<sup>h</sup>u̯es-'' ‘ademen’ (LIV<sup>2</sup> 160).

Het bestaan van ''*ōni-'' ‘bezield’ wordt bevestigd –indien we een tussenbetekenis ‘zielig’ mogen aannemen– door gron. ''uin'' ‘kleinzerig’ [Oldambt]. Vergelijk voor de vormontwikkeling die van pgm. ''*grōni-'' ‘groen’ tot gron. ''gruin''.

[O.E.C. van Renswoude]

Verwijzing: Kroonen, G., ''Etymological Dictionary of Proto-Germanic'' (Leiden, 2013)

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 Vnnl. ''o je bent sulcken oene'' [1631], ''wel oene binje mal'' [1632], ''welk een oene'' [1669]
-Dit aanvankelijk vooral Hollandse scheldwoord is moeilijk los te zien van de Friese eigennaam ''Oene'', die anders een goede duiding moet ontberen. Hoewel laat overgeleverd zijn beide terug te voeren op pgm. ''*ōnan-'' ‘bezielde’, een zwak verbogen vorm van ''*ōni-'' ‘bezield’ –eigenlijk ‘in staat tot ademen’– een vṛddhi-gerundivum bij het klasse 6 sterke werkwoord ''*anan-'' ‘ademen, bezield zijn’ (got. ''uz-anan'' ‘uitademen, sterven’). Een zelfde soort afleiding is ''*fōri-'' ‘begaanbaar; in staat te gaan’ (on. ''fœrr'') bij ''*faran-'' ‘gaan’ (on. ''fara'', nnl. [[b:varen2|''varen'']]), waarvoor zie Kroonen (2013). Vergelijk voor de betekenisontwikkeling van nnl. ''oen'' ‘sufferd’ uit ‘bezield, in staat tot ademen’ hoe ''dwaas'' ‘gek’ langs pgm. ''*dwēsa-'' samen met ''*deuza-'' ‘dier’ is terug te voeren op pie. ''*d<sup>h</sup>u̯es-'' ‘ademen’ (LIV<sup>2</sup> 160).
+Dit aanvankelijk vooral Hollandse scheldwoord is moeilijk los te zien van de Friese eigennaam ''Oene'', die anders een goede duiding moet ontberen. Hoewel laat overgeleverd zijn beide terug te voeren op pgm. ''*ōnan-'' ‘bezielde’, een zwak verbogen vorm van ''*ōni-'' ‘bezield’ –eigenlijk ‘in staat tot ademen’– een vṛddhi-gerundivum bij het klasse 6 sterke werkwoord ''*anan-'' ‘ademen, bezield zijn’ (got. ''uz-anan'' ‘uitademen, sterven’). Een zelfde soort afleiding is ''*fōri-'' ‘begaanbaar; in staat te gaan’ (on. ''fœrr'') bij ''*faran-'' ‘gaan’ (on. ''fara'', nnl. [[b:varen2|''varen'']]), waarvoor zie Kroonen (2013). Vergelijk voor de betekenisontwikkeling van nnl. ''oen'' ‘sufferd’ uit ‘bezield, in staat tot ademen’ hoe [[b:dwaas|''dwaas'']] ‘gek’ langs pgm. ''*dwēsa-'' samen met ''*deuza-'' ‘dier’ is terug te voeren op pie. ''*d<sup>h</sup>u̯es-'' ‘ademen’ (LIV<sup>2</sup> 160).
 Het bestaan van ''*ōni-'' ‘bezield’ wordt bevestigd –indien we een tussenbetekenis ‘zielig’ mogen aannemen– door gron. ''uin'' ‘kleinzerig’ [Oldambt]. Vergelijk voor de vormontwikkeling die van pgm. ''*grōni-'' ‘groen’ tot gron. ''gruin''.

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 Vnnl. ''o je bent sulcken oene'' [1631], ''wel oene binje mal'' [1632], ''welk een oene'' [1669]
-Dit aanvankelijk vooral Hollandse scheldwoord is moeilijk los te zien van de Friese eigennaam ''Oene'', die anders een goede duiding moet ontberen. Hoewel laat overgeleverd zijn beide terug te voeren op pgm. ''*ōnan-'' ‘bezielde’, een zwak verbogen vorm van ''*ōni-'' ‘bezield’ –eigenlijk ‘in staat tot ademen’– een vṛddhi-gerundivum bij het klasse 6 sterke werkwoord ''*anan-'' ‘ademen, bezield zijn’ (got. ''uz-anan'' ‘uitademen, sterven’). Een zelfde soort afleiding is ''*fōri-'' ‘begaanbaar; in staat te gaan’ (on. ''fœrr'') bij ''*faran-'' ‘gaan’ (on. ''fara'', nnl. ''varen''), waarvoor zie Kroonen (2013). Vergelijk voor de betekenisontwikkeling van nnl. ''oen'' ‘sufferd’ uit ‘bezield, in staat tot ademen’ hoe ''dwaas'' ‘gek’ langs pgm. ''*dwēsa-'' samen met ''*deuza-'' ‘dier’ is terug te voeren op pie. ''*d<sup>h</sup>u̯es-'' ‘ademen’ (LIV<sup>2</sup> 160).
+Dit aanvankelijk vooral Hollandse scheldwoord is moeilijk los te zien van de Friese eigennaam ''Oene'', die anders een goede duiding moet ontberen. Hoewel laat overgeleverd zijn beide terug te voeren op pgm. ''*ōnan-'' ‘bezielde’, een zwak verbogen vorm van ''*ōni-'' ‘bezield’ –eigenlijk ‘in staat tot ademen’– een vṛddhi-gerundivum bij het klasse 6 sterke werkwoord ''*anan-'' ‘ademen, bezield zijn’ (got. ''uz-anan'' ‘uitademen, sterven’). Een zelfde soort afleiding is ''*fōri-'' ‘begaanbaar; in staat te gaan’ (on. ''fœrr'') bij ''*faran-'' ‘gaan’ (on. ''fara'', nnl. [[b:varen2|''varen'']]), waarvoor zie Kroonen (2013). Vergelijk voor de betekenisontwikkeling van nnl. ''oen'' ‘sufferd’ uit ‘bezield, in staat tot ademen’ hoe ''dwaas'' ‘gek’ langs pgm. ''*dwēsa-'' samen met ''*deuza-'' ‘dier’ is terug te voeren op pie. ''*d<sup>h</sup>u̯es-'' ‘ademen’ (LIV<sup>2</sup> 160).
 Het bestaan van ''*ōni-'' ‘bezield’ wordt bevestigd –indien we een tussenbetekenis ‘zielig’ mogen aannemen– door gron. ''uin'' ‘kleinzerig’ [Oldambt]. Vergelijk voor de vormontwikkeling die van pgm. ''*grōni-'' ‘groen’ tot gron. ''gruin''.

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 Vnnl. ''o je bent sulcken oene'' [1631], ''wel oene binje mal'' [1632], ''welk een oene'' [1669]
-Dit aanvankelijk vooral Hollandse scheldwoord is moeilijk los te zien van de Friese eigennaam ''Oene'', die anders een goede duiding moet ontberen. Hoewel laat overgeleverd zijn beide terug te voeren op pgm. ''*ōnan-'' ‘bezielde’, een zwak verbogen vorm van ''*ōni-'' ‘bezield’ –eigenlijk ‘in staat tot ademen’– een vṛddhi-gerundivum bij het klasse 6 sterke werkwoord ''*anan-'' ‘ademen, bezield zijn’ (got. ''uz-anan'' ‘uitademen, sterven’). Een zelfde soort afleiding is ''*fōri-'' ‘begaanbaar; in staat te gaan’ (on. ''fœrr'') bij ''*faran-'' ‘gaan’ (on. fara, nnl. varen), waarvoor zie Kroonen (2013). Vergelijk voor de betekenisontwikkeling van nnl. ''oen'' ‘sufferd’ uit ‘bezield, in staat tot ademen’ hoe ''dwaas'' ‘gek’ langs pgm. ''*dwēsa-'' samen met ''*deuza-'' ‘dier’ is terug te voeren op pie. ''*d<sup>h</sup>u̯es-'' ‘ademen’ (LIV<sup>2</sup> 160).
+Dit aanvankelijk vooral Hollandse scheldwoord is moeilijk los te zien van de Friese eigennaam ''Oene'', die anders een goede duiding moet ontberen. Hoewel laat overgeleverd zijn beide terug te voeren op pgm. ''*ōnan-'' ‘bezielde’, een zwak verbogen vorm van ''*ōni-'' ‘bezield’ –eigenlijk ‘in staat tot ademen’– een vṛddhi-gerundivum bij het klasse 6 sterke werkwoord ''*anan-'' ‘ademen, bezield zijn’ (got. ''uz-anan'' ‘uitademen, sterven’). Een zelfde soort afleiding is ''*fōri-'' ‘begaanbaar; in staat te gaan’ (on. ''fœrr'') bij ''*faran-'' ‘gaan’ (on. ''fara'', nnl. ''varen''), waarvoor zie Kroonen (2013). Vergelijk voor de betekenisontwikkeling van nnl. ''oen'' ‘sufferd’ uit ‘bezield, in staat tot ademen’ hoe ''dwaas'' ‘gek’ langs pgm. ''*dwēsa-'' samen met ''*deuza-'' ‘dier’ is terug te voeren op pie. ''*d<sup>h</sup>u̯es-'' ‘ademen’ (LIV<sup>2</sup> 160).
 Het bestaan van ''*ōni-'' ‘bezield’ wordt bevestigd –indien we een tussenbetekenis ‘zielig’ mogen aannemen– door gron. ''uin'' ‘kleinzerig’ [Oldambt]. Vergelijk voor de vormontwikkeling die van pgm. ''*grōni-'' ‘groen’ tot gron. ''gruin''.