https://etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?action=history&feed=atom&title=ambetant 2026-04-28T00:47:18Z Bewerkingsoverzicht voor deze pagina op de wiki MediaWiki 1.31.0 https://etymologiewebsite.nl/mediawiki/index.php?title=ambetant&diff=12137&oldid=prev 2026-03-02T21:04:05Z

<p>Nieuwe pagina aangemaakt met &#039;&#039;&#039;&#039;ambetant&#039;&#039;&#039; &lt;u&gt;bn.&lt;/u&gt; ‘lastig, vervelend’ Ontleend aan Frans &#039;&#039;embêtant&#039;&#039; ‘lastig, vervelend’. Het Franse werkwoord &#039;&#039;embêter&#039;&#039; duikt in 1794 op in d...&#039;</p> <p><b>Nieuwe pagina</b></p><div>&#039;&#039;&#039;ambetant&#039;&#039;&#039; &lt;u&gt;bn.&lt;/u&gt; ‘lastig, vervelend’<br /> <br /> Ontleend aan Frans &#039;&#039;embêtant&#039;&#039; ‘lastig, vervelend’. Het Franse werkwoord &#039;&#039;embêter&#039;&#039; duikt in 1794 op in de betekenis ‘iemand grote ellende bezorgen’ ([https://www.cnrtl.fr/definition/embêter TLFi], s.v. &#039;&#039;embêter&#039;&#039;). Het gaat om een werkwoordelijke afleiding van &#039;&#039;bête&#039;&#039; ‘dier, beest’ met het voorvoegsel &#039;&#039;en-&#039;&#039; ‘in-’. Voor &#039;&#039;embêtant&#039;&#039; vermeldt de TLFi pas in 1834 een attestatie ([https://www.cnrtl.fr/definition/embêtant TLFi], s.v. &#039;&#039;embêter&#039;&#039;), al moet de vorm al eerder bestaan hebben, gezien de attestaties in Nederlandstalige corpora.<br /> <br /> In de vorm &#039;&#039;ambetant&#039;&#039; wordt de Franse nasale klinker /ɑ̃ː/ benaderd door de Nederlandse cluster /ɑm/ te gebruiken. De spelling met &#039;&#039;am-&#039;&#039; is wijdverbreid in de transcriptie van dialectale vormen, hoewel deze afwijkt van de Franse spelling.<br /> <br /> Hoewel het woord in P.A.F. van Veen en N. van der Sijs (1997) pas na 1950 gedateerd wordt, moet het gezien zijn wijde verspreiding in de Zuid-Nederlandse dialecten eerder ontleend zijn. We vinden het woord bijvoorbeeld al c. 1907 in een publicatie over Hollanders te Antwerpen: &#039;&#039;Had ze dan scheidingsplannen? Neeë, ze admireerde &#039;m, maar hij was nog zoo jonk, en hij zat altijd in de boeken. Dat werd soms ambêtânt.&#039;&#039; (E. d&#039;Oliveira, &#039;&#039;[https://www.dbnl.org/tekst/oliv001quas02_01/index.php Quasi-socialisten. Hollanders te Antwerpen&#039;&#039;, deel 2], Amsterdam, &#039;&#039;z.j.&#039;&#039; [c. 1907], p. 20).<br /> <br /> Nog eerder, in 1851, vinden we het woord in een artikel in &#039;&#039;De Gids&#039;&#039;: &#039;&#039;Dat statige, dat verhevene, bevalt u dus niet, nieuwlichter daar ge zijt, - alles moet los en luchtig wezen. Zelfs de heerlijke Alexandrijn wordt verguisd, en Klopstock&#039;s verhevene taal heet bij de jongeluî embétant. O gruwel!&#039;&#039; (J. A. Molster, ‘Twee studeerkamers’, &#039;&#039;De Gids&#039;&#039;, 15 [1851], p. 213). Wat er ook van zij, dit woord is wijd verspreid geraakt in de (Zuid-)Nederlandse volkstaal, en lijkt relatief vroeg aan het Frans ontleend te zijn.<br /> <br /> -- YA</div>

YannickA