hortensia

Uit Etymologiewiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Oudere attestaties (voor 1844):

  • Eenige byzonderheden, de plant hortensia betreffende. In: Vaderlandsche letterkunde (1804) [1]
  • Herkomst van verscheiden boomen, planten, vruchten enz., tegenwoordig in Europa vrij algegemeen verspreid. In: Vaderlandsche letterkunde (1808) [2]: "de Jasmijn van de kust van Malabar, de Hiacinth uit Indie, de Balsem uit Arabie, en de Hortensia uit China"
  • Fragmenten, Rusland betreffende. In: Vaderlandsche letterkunde (1813) [3]: "[...] voor een open raam, voorzien van oranjeboomen en hortensias in bloei"

-- AE

Hortensia is de meestal gebruikte Nederlandse naam voor een struik die de wetenschappelijke naam Hydrangea macrophylla draagt, waarvan vele variëteiten bestaan; ook soms gewoon Tuinhortensia genoemd.

Volgens Dr. C.A. Backer in het boek Verklarend woordenboek van wetenschappelijke plantennamen (1936, 2000) werd door de botanicus Philibert Commerson (1727-1773) de plant Hortensia genoemd naar Hortense van Nassau, zuster van Karl Heinrich Nikolaus Otto, Prins van Nassau-Siegen (1743-1808). Meer aannemelijk is dat de plantennaam Hortensia afgeleid is van Hortense, een van de ook gebruikte voornamen van Nicole-Reine Etable (1723-1788), een Franse astronome-wiskundige. Zij wordt meestal Nicole-Reine Lepaute genoemd, naar de familienaam van haar man Jean-Marie Lepaute (1720-1789). De botanicus Commerson had de plant die nu Tuinhortensia heet, eerst begiftigd met de naam Peautia celestina met een geslachtsnaam die verwijst naar de familienaam Lepaute. Commerson was bevriend met met het echtpaar Lepaute. Maar dan stelde Commerson vast dat hij al voor een andere plantensoort de geslachtsnaam Peautia gebruikt had en dan zou hij, om in de familie te blijven, naar de naam van Hortense Lepaute de plant Hortensia coerulea genoemd hebben, plant die later de naam kreeg van Tuinhortensia (Hydrangea macrophylla).

Maar misschien is Hortensia gewoon afgeleid van het Latijnse hortensius, wat 'van de tuin' betekent, zodat dit vermeld wordt in het boek Les plantes et leurs noms (2012) van François Couplan? [WD]