harpoen

Uit Etymologiewiki
Versie door Jeroen (overleg | bijdragen) op 22 feb 2011 om 22:51 (Afwijzing alternatieve etymologie)
(wijz) ← Oudere versie | Huidige versie (wijz) | Nieuwere versie → (wijz)
Ga naar: navigatie, zoeken

De herkomst van het woord harpoen wordt in het algemeen, en zo ook door het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, gekwalificeerd als onduidelijk. Dat heeft geleid tot de speculatie dat de West-Europese woorden voor 'harpoen' via Spaans harpón zijn ontleend aan Baskisch arpoi, dat 'stenen punt' zou betekenen.

Deze mening circuleert vooral op internet, is op taalkundige gronden niet goed te verdedigen en wordt in de taalkundige literatuur dan ook niet genoemd.

Het eerste lid van Baskisch arpoi zou dan te maken hebben met (h)arri 'steen', maar andere oude werktuigen, waarvan men soms vermoedt dat ze hun oorsprong vinden in de steentijd, beginnen in het Baskisch allemaal met het morfeem (h)aitz dat 'rots' betekent, en juist niet met (h)ar. Ook het tweede lid poi is moeilijk identificeerbaar. Dat Baskisch harpoi te maken zou hebben met de wortel har met de zeer algemene betekenis 'nemen, ontvangen', is eveneens twijfelachtig.

De opgetreden klankveranderingen bij ontlening van Spaans harpón (of een ander Romaans bronwoord) door het Baskisch in de vorm arpoi zijn echter geheel regelmatig.