Etymologiewiki:Lijst gemelde ontbrekende woorden: verschil tussen versies

Uit Etymologiewiki
Ga naar: navigatie, zoeken
(geen verschil)

Versie van 2 aug 2011 om 22:09

Op de etymologiebank is aan gebruikers de mogelijkheid geboden een melding te maken van woorden die ze hebben opgezocht maar die nog niet zijn opgenomen in de etymologiebank. Hieronder een lijst van deze woorden. Iedereen is van harte uitgenodigd op de Etymologiewiki de etymologie van deze woorden te beschrijven of een eerste aanzet daartoe te doen. Belangrijk is om te beginnen vast te stellen wanneer het woord voor het eerst in het Nederlands is gebruikt. Het eerste voorkomen kan bijvoorbeeld worden opgezicht in de historische krantenbank van de KB of de historischekrantenpagina.

Lijst van gemelde woorden waarvan de etymologie ontbreekt:

blog

boeggolver uit een vertrouwelijk psychologisch rapport( betrof een patiënt)

borsthoning

doodlopende straat

Dukenburg, de huidige naam van een in de jaren 60 gebouwde wijk van Nijmegen op het voormalige Landgoed Huis de Duckenburg bij Nijmegen uit de 17e eeuw. In Groesbeek bij Nijmegen is ook een gebied dat Dukenburg heet. Burg slaat volgens mij op burcht. Duken weet ik niet, maar omdat beide gebieden van oorsprong in de natuur liggen, zou het kunnen slaan op eenden, gezien de burcht op graaf? De adel? maar in hoeverre de engelse taal daarmee te maken had in de middeleeuwen ias mij niet bekend. Voorheen woonde ik op de Stollenbergweg op een stuwwal bij Nijmegen. Stolberg zou ook kunnen slaan op de adel, maar ik leid stollen meer af van een soort vulling van holten in de aarde gezien de stuwwal uit de ijstijd.

duurzaam

eekhoorntjesbrood (eetbare paddestoel, Duits: Steinpilze)

eenlobbig: Het botanische woord "eenlobbig", eenzaadlobbig, en "tweelobbig", tweezaadlobbig, ontbreekt in de etymologische lijsten. "Lob" (kraag, afhangende strook kant, klomp °1567) staat er wel in, maar ik zie het verband niet meteen. Vlaams botanist Matthias de L'Obel, de Lobel (Lille/Rijssel, 1538 - 1616), alias Lobelius, staat bekend als eerste om het onderscheid tussen beide te bestuderen. De overeenkomst van "lob" in zijn naam is eigenaardig. Of puur toeval?

kroonsteen

een lid of zes In een oud liedje over de Garnalenvisserij in Volendam kwam ik de uitdrukking 'een lid of zes' tegen. Het liedje heet: De Garrenkwak en de derde regel daarvan luidt: "Van Rijsendam tot het hoekje van de Nes, daar vang je bepaald een lid of zes. Kan iemand mij vertellen wat dit te betekenen heeft?

'normenkader

paletti: in een Oeteldonkse uitdrukking ‘Alles paletti’ (alles okay). Zelf vond ik (http://li.wikipedia.org/wiki/Alles_paletti): Alles paletti is verwaant an pleite, dat in 't Nederlands weg of verdwenen betekent en via 't Jiddische pleta dat vlucht betekent en 't Bargoens in 't Nederlands is kaome. 't Jiddische waoërd gèèt truuk óp 't Hebreeuwse p'leta dat redding en överbliefsel betekent. 't Duutsje waoërd pleite of Pleite, gèèt direc truuk op 't Hebreeuws en betekent bankroet. Alles paletti is mèt die betekenis verwaant en betekent dan ooch dat me gódsedaank nog ènniges haat wete te redde van d'r bankroet.

pandoering = Vlaams, pak slaag, aframmeling, ook figuurlijk; voorbeeld laatst op de BRT-TV: Feyenoord bekwam te Eindhoven op het veld van PSV een ware pandoering: 10-0). Volgens http://www.encyclo.nl/begrip/pandoering en de Wikipedia is het van pandoer afgeleid, welk woord er wel in staat.

plunjebaal

pret: Dat mag de pret (of pet) niet drukken. Volgens mijn man is de uitdrukking "dat mag de pet niet drukken" omdat in vroeger tijden lijfeigenen de pet moesten afnemen voor hun meerderen. Uit protest namen zij de pet niet af, maar drukte alleen de klep naar beneden. Hij heeft deze verklaring ooit ergens gehoord/gelezen, maar we hebben het nooit meer kunnen vinden in boeken met uitdrukkingen en gezegden etc.

rapen zijn gaar, recht voor zijn raap

rustplaats

sinken: Het in onze regio Meetjesland wordt het woord "sinken" regelmatig gebruikt in de betekenis van onnozelheden, bijkomstigheden, overbodigheden. Voorbeelden: "met al zijn/haar sinken".

Spaans benauwd. Komt dit van: In spanje is het erg warm of ligt de herkomst verder weg? Zeg maar toen Nederland bezet werd door de spanjaarden en als de spanjaarden bv aan de deur klopten de mensen in huis het Spaans benauwd kregen?

spoorstaven

starnakel zat (straal bezopen)

toestendig = behorende aan, vooral Oost-Nederlands

weerkleed in de betekenis van kopie of afschrift

wheme - Oudnederlands voor 'kosterij'?